TAÞ ATANA 5 YIL HAPÝS

DÝYARBAKIR-Þýrnak'ýn Cizre ilçesinde, Polise taþ atan 14 yaþýndaki çocuk önce 10 yýl hapis cezasý verildi. Ardýndan yaþý küçük olduðu için cezasý 5 yýla düþürüldü.

GÖSTERÝDE TAÞ ATMIÞTI

Þýrnak’ýn Cizre Ýlçesi’nde geçen yýl 9 Ekim’de Abdullah Öcalan’ýn Suriye’den çýkartýlmasýnýn yýldönümü nedeniyle Cizre’de bir grup ateþ yakýp yollara barikat kurarak, yasadýþý gösteri düzenledi. Polisin biber gazý ve suyla müdahale ettiði göstericilerin taþla karþýlýk vermesi üzerine ara sokaklarda kovalamaca yaþandý. Polisin ara sokaklarda gösterilere katýldýðýný tahmin ettiði kiþileri yakaladý. Çalýþtýðý iþ yerini açmak için evden çýktýðýný öne süren 14 yaþýndaki C.E. de polis tarafýndan gözaltýna alýndý. Emniyete bir gün tutulan C.E. daha sonra serbest býrakýldý.

‘ÝÞYERÝNÝ AÇMAYA GÝDÝYORDUM’

Bir süre sonra C.E. hakkýnda ‘Örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüt adýna suç iþlemek’, ‘2911 sayýlý toplu gösteri ve yürüyüþleri kanuna muhalefet etmek’ ve ‘Örgüt propagandasý yapmak’ suçlamasýyla Diyarbakýr 5’inci Aðýr Ceza Mahkemesi’nde 12 yýla kadar hapis cezasý istemiyle dava açýldý. Dün karar duruþmasýna çýkan C.E., "Çalýþtýðým iþ yerini açmak için evden çýktým. Yolda gösteri yapan grupla karþýlaþtým, gösterilere atýlan gaz bombalarýndan etkilenmemek için yüzümü kazaðýmla kapattým. Sonra polis beni yakaladý" dedi.

YAÞI KÜÇÜK DÝYE CEZA YARIYA DÜÞTÜ

Kararýný açýklayan mahkeme, gösteri sýrasýnda yakýlan lastiðin baþýnda bulunan ve tiþörtü ile yüzünü kapatan kiþinin C.E. olduðunu belirterek üzerine atýlý suçun sabit olduðuna karar verdi. Mahkeme C.E.'yi ‘Örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüt adýna suç iþlemek’ten 6 yýl 3 ay, ‘2911 sayýlý toplu gösteri yürüyüþleri kanuna muhalefet etmek’ten 3 yýl, ‘Örgüt propagandasý yapmak’tan da 10 ay olmak üzere toplam 10 yýl bir ay hapis cezasýna çarptýrdý. C.E.’nin suç tarihinde 15 yaþýndan küçük olmasý nedeniyle mahkeme cezayý 5 yýl 15 güne indirdi.

DÝYARBAKIR BAROSU ARAÞTIRDI

Diyarbakýr Barosu, Güneydoðu’da taþ atan çocuklarýn mahkemelerdeki dünü ve bugününü karþýlaþtýrdý. Çalýþmada, izinsiz gösterilerde gözaltýna alýnýp yargýlanan çocuk sayýsýnýn, DGM’ler döneminde bugünkünden çok daha az olduðu ortaya çýktý. Diyarbakýr’da, bölgedeki terör olaylarýna bakan dört eski DGM’de 1984-1997 yýllarýnda yargýlanan 2 bin 601 çocuktan 624’ünün ‘örgüt üyeliði’, ‘silahlý eylem yapmak’, ‘örgüte yardým yataklýk’ ile ‘Toplantý ve Gösteri Yürüyüþleri Yasasý’na muhalefet’ten ceza aldýðý saptandý.

SON YILLARDA VERÝLEN CEZA

DGM’lerin kapatýlmasýndan sonra yerlerine kurulan Özel Yetkili Aðýr Ceza Mahkemeleri’nde ise sadece son dört yýlda 2 bin 400 çocuðun yargýlandýðý ortaya çýktý.  Çocuklar Ýçin Adalet Giriþimi’nin Diyarbakýr için hazýrladýðý rapora görede son iki yýlda 78 çocuða toplam 175 yýl hapis cezasý verildi. Ceza alýp dosyasý temyiz için Yargýtay’a giden çok sayýda çocuk da cezaevi için gün sayýyor.

90 KUÞAÐI ARTIK SOKAKTA

Eski Diyarbakýr Barosu Baþkaný Sezgin Tanrýkulu, yaþlarý 11 ile 17 arasýnda deðiþen çocuk yargýlamalarý konusunda eski DGM’leri arar hale geldiklerini vurguladý: "90 kuþaðý çocuklar 2000’li yýllarýn ortasýnda büyümeye baþladý. 14- 15 yaþlarýna geldiler ve artýk her yerdeler. Sadece daðda deðil, ayný zamanda sokaklardalar. Dolayýsýyla yargýlanan çocuk sayýsýnýn bu kadar fazla olmasýnýn nedeni de 90 kuþaðý çocuklarýn algýlarýnýn artýk sokakta olmasýdýr. Ýkinci neden ise yargý zihniyetindeki deðiþikliktir. 90 kuþaðý çocuklarýn karþýsýnda 90 kuþaðý yargýçlarý var. 90’lý kuþaðýn gençleri de lise ve üniversitelerde ayrýþmanýn etnik kökene dayandýðý dönemde okudular. Dolayýsýyla bu iki algý karþý karþýya."

KAPATILAN DGM'LERÝN DÖNEMÝ

Kapatýlan DGM’ler döneminde hem kolluk kuvvetlerinin, hem yargýçlarýn, hem de savcýlarýn çocuklara karþý daha hoþgörülü ve daha özgürlükçü bir yaklaþým içerisinde olduklarýný savunan Tanrýkulu, þöyle dedi:  "Bugünkü durum, 2005 yýlýnda yürürlüðe giren yeni TCK (Türk Ceza Kanunu) ve CMK (Ceza Muhakemesi Kanunu) ile 2007’de deðiþtirilen Terörle Mücadele Yasasý’ndan kaynaklanýyor. Hâkimlere çok geniþ takdir hakký tanýndý. Hâkimler bu takdir haklarýný daha çok cezadan yana kullanmak istiyorlar."

ÇOCUK YARGILANMALARI

DGM’ler Temmuz 2004’te kapatýlýrken, bu mahkemelerin baktýðý davalara yine Temmuz 2004’te kurulan Özel Yetkili Aðýr Ceza Mahkemeleri bakmaya baþladý. 1984 ile 1997 yýllarý arasýnda DGM’lerde yargýlanan çocuklar ile ilgili baro istatistik hazýrlarken, 1997 ile DMG’lerin kapatýldýðý 2004 tarihleri arasýnda istatistik çalýþmasý yapýlmadý. 2005 yýlýnda yürürlüðe giren yeni TCK ve CMK ile birlikte çocuk yargýlanmalarý yeniden gündeme geldi.

2006 yýlýnda Yargýtay’a giden bir davada, ilgili ceza dairesi sadece yürüyüþ ve gösteri yasasýna muhalefetten verilen cezayý bozmuþtu. Daire dosyada sanýklarýn, ‘Örgüt üyesi olmamak ile birlikte örgüt adýna eylem’, ‘örgüt propagandasý ’, ‘devlet malýna zarar’, ‘güvenlik güçlerine mukavemet’ gibi suçlardan ayrý ayrý cezalandýrýlmasýný istedi. Bu kararýn Yargýtay Ceza Genel Kurulu’nda kabul edilmesiyle çocuklar beþ-15 yýlla yargýlanmaya baþladý.