HALK ANADİLİNİ İSTİYOR!

Eğitim Sen özel bir şirkete hazırlattığı Türkiye'nin anadil haritasının ön raporu açıklandı. 26 ilde 17-90 yaşları arasında 391'i erkek, 390'ı kadın olmak üzere toplam 781 kişi ile yüz yüze görüşülerek yapılan ankettin, kapsamlı boyutu ise önümüzdeki dönemde bir kitap şeklinde yayınlanacağı belirtildi. Ön rapora ilişkin Eğitim Sen Genel Merkezi'nde basın açıklaması yapan Eğitim Sen Genel Sekreteri Mehmet Bozgeyik, Eğitim Sen'in anadil meselesine bilimsel ve pedagojik açıdan baktığını bu konuda yaptığı çalışmalar nedeniyle daha önce kapatma ile yüz yüze geldiğini belirterek, "Anadili konusunda da bugün yapılması gerekenin, konuyu politik kutuplaşmadan ve siyasi malzeme olmaktan kurtarmak, eğitim biliminin ve dil biliminin normları çerçevesinde ele almak olduğunu düşünmekteyiz" diye konuştu.

YÜZDE 17’Sİ TÜRKÇE DIŞINDA KONUŞUYOR

Yapılan araştırmaya göre, Türkiye'de resmi dil olan Türkçe dışında ankete katılanların yüzde 17'sinin Türkçenin yanı sıra Kürtçe, Zazaca, Arapça başta olmak üzere çeşitli dillere sahip olduğunu ifade eden Bozgeyik, bütün korunmasızlığına ve dez avantajlarına rağmen bunun önemli bir oran olduğunu ve Türkiye'nin çok kültürlü yapıya sahip olduğuna işaret ettiğini belirtti. Yapılan araştırmanın en önemli sonuçlarından birinin Türkiye'deki anadillerin yok olma tehlikesiyle olduğu yönündeki sonuç olduğunu belirten Bozgeyik, kendi anadilini sürdürenlerin anne-babalar düzeyinde yüzde 20,4 oranında olduğunu hatırlatarak, mevcut nüfus içinde anadilini sürdürme oranının yüzde 16,9'a düştüğünü bildirdi. Buradaki 3 puanlık oranın önemli olduğunu ve anadillin gittikçe kaybolduğunu gösterdiğini belirten Bozgeyik, "Yani anne-babalara göre 3,5 puanlık (yüzde 20,4'ten yüzde 16,9'a düşüş) kayıp oransal olarak Türkçe dışında bir anadiline sahip olanların yüzde 17'sinin tek kuşakta bu anadilini kaybettiğini gösteriyor" diye konuştu.

HER KUŞAKTA YÜZDE 27’LİK DÜŞÜŞ

Anadili kullanımı kuşaklar boyunca çok büyük oranda gerilediğinin altını çizen Bozgeyik, Türkçe dışında bir anadiline sahip olanlar iletişimde yüzde 72 oranında "çoğu zaman" veya "her zaman" anadili kullanırken, eşlerin birbiriyle yüzde 49,5 oranında, çocuklarla anadilin konuşma oranının da 27'ye düştüğünü bildirdi. Buna göre anadil kullanımının her kuşakta yüzde 27'lik azalma olduğunu vurguladı. Yaptıkları araştırmada çift dililiğin önemli bir yer kapladığını ifade eden Bozgeyik, hem anne-babayla, hem eşle, hem de çocuklarla çift dilli konuşma durumu da yüzde 17 ile yüzde 32 arasında değiştiğine vurgu yaparak, "Bu durum, çift dilliliğin imkânını gösteriyor" dedi.

Yapılan araştırmaya göre, Türkçe dışındaki anadillerde eğitim yapılmasına toplumun büyük kesimi destek veriyor. Bozgeyik, bu konuya ilişkin istatistikleri de vererek, nüfusun yüzde 69'unun "anadilini öğrenmeyi, konuşmayı ve başkasına öğretmeyi, kayıtsız-şartsız doğal bir hak" olarak gördüğünü bildirdi. "Türkiye'de Türkçenin dışındaki anadillerinde eğitim yapılmasına nasıl bakıyorsunuz?" sorusuna deneklerin yüzde 48'si "Herkese sağlanması gereken bir haktır" şeklinde cevap verirken, yüzde 27'sinin de ise bu hakka kesinlikle karşı çıktığı belirtildi.

'ANADİL EĞİTİMİ İÇİN ACİL ÇALIŞMA BAŞLATILSIN'

Bozgeyik, çok dilli ve çift dilli yapılara uygun eğitim sistemlerinin hayata geçirilmesini isteyerek, "Milli Eğitim Bakanlığı ülkemizde resmi dil dışında kullanılmakta olan farklı anadillerinin öğretilmesi ve bu anadillerinde eğitim yapılabilmesine ilişkin hazırlık çalışmalarına başlamalı ve söz konusu çalışmalarda eğitim sendikaları da yer almalıdır. Anadillerinin okullarda öğrenilmesi-öğretilmesi, tek başına sorunu tümden çözmemekle birlikte anadili kaybını azaltmanın yollarından biridir. Anadili ağırlıklı çift dilli eğitim, çok dilli eğitim vb. gibi konuların dikkate alınması; hem asimilasyonu önlemek, hem de herkesin eşit ve saygın bir şekilde kamu yaşamına katılımını sağlamak için önemli gözükmektedir" önerilerinde bulundu. Bozgeyik, yaptıkları araştırmanın kapsamlı bölümünü de önümüzdeki günlerde kitap şeklinde kamuoyuna sunacaklarını bildirdi.