Sessiz ve ölümcül olabilir

Gastroenteroloji Bilim Dalı Öğr. Üyesi Prof. Dr. Mehmet Koruk “Hepatit B ve Karaciğer Kanseri” ile ilgili açıklamada bulunarak viral hepatite dikkat edilmesi gerekildiğini söyledi.

Sessiz ve ölümcül olabilir

Koruk yaptığı açıklamada, dünyada en yaygın virüsün viral hepatit olduğunu belirterek, “Karaciğerin işlevleri göz önüne alındığında, İngilizcede yaşayan/yaşamak anlamına gelen "live" ifadesinin karaciğer anlamına gelen "liver" kelimesinde geçmesi/bulunması nedensiz değildir. Karaciğer, enerji üretmek üzere besinleri parçalayarak vücudun enerji santrali işlevi görmek, kimyasalları ve hormonları düzenlemek ve enfeksiyonlarla savaşmak gibi vücudu temiz ve sağlıklı tutmaya hizmet eden 500’ü aşkın işlevden sorumludur. Virüslerden genetik bozukluklara, aşırı yağlı yemekten fazla alkol tüketimine, karaciğer sağlığını tehdit eden pek çok şey vardır. Viral tehditler arasında en başta gelen, dünyada en yaygın karaciğer enfeksiyonu olan viral hepatittir” dedi.

"YILLAR BOYU TEŞHİS EDİLMİYOR"

“Hepatit, karaciğer enflamasyonu demektir” diyen Koruk, “Karaciğerin hayati işlevlerini yerine getirme kapasitesini etkileyen birçok viral enfeksiyon tipini kapsar. Karaciğer üzerindeki etkileri arasında enfeksiyonlarla savaşma yeteneğinin zayıflaması, fibroz olarak adlandırılan orta şiddette skar dokusu oluşumu ve siroz denilen ağır skar dokusu oluşumu yer alır. En önemlisiyse, karaciğer hastalıklarının genelde önce hiçbir uyarı işareti ya da semptom göstermemesi ve komplikasyonların yıllar boyunca teşhis edilmeden sürebilmesidir” diye konuştu.

Farklı Virüslerin ve Farklı Bulaşma Yollarının olduğunu dile getiren Koruk, “Akut, yani kısa süreli viral hepatite yol açan çeşitli virüsler - A, B, C, D ve E - vardır. Pek çok vakada virüs, uzun vadeli komplikasyonlara yol açmadan kendi kendine yok olur. Ancak, B ve C tipi hepatit virüsleri ömür boyu süren kronik enfeksiyonlar geliştirebilir. Kronik hepatit hastalarının yüzde 15-25’inde zaman içerisinde siroz ve karaciğer kanseri dahil, hayati tehlike potansiyeli taşıyan hastalıklar gelişir. Farklı hepatit virüsleri farklı yollardan yayılır. Hepatit A ve E, enfekte insan dışkısıyla kontamine olan su ve yiyecekler yoluyla bulaşır. Hepatit B, C ve D ise enfekte kan ya da vücut sıvılarına temasla bulaşır.3 Hepatit B (HBV) ve C (HCV), en yaygın viral hepatit türleridir ve dünyada yaklaşık 500 milyon kişi bu iki virüsten biriyle kronik olarak enfekte durumdadır. HBV ve HCV her yıl yaklaşık 1 milyon kişinin ölümüne yol açmaktadır; her 3 kişiden biri ise şimdiye kadar virüslerden en azından biriyle karşılaşmıştır. Hepatit B virüsü (HBV) kronik karaciğer hastalığının ve karaciğer bağlantılı ölümlerin dünya çapındaki en önde gelen nedenidir. Tüm dünyada kronik HBV enfeksiyonu taşıyan insanların sayısı 350 milyondur, 2 milyar kişi ise hayatının bir noktasında virüse maruz kalmıştır. HBV ayrıca son derece bulaşıcıdır - HIV virüsünden 100 kat daha fazla bulaşıcıdır” şeklinde konuştu.

DİŞ FIRÇASI TRAŞ BIÇAĞI İLE DE BULAŞIR

Hepatit B (HBV) enfeksiyonuna yakalanma riskini anlatan Koruk, “HBV insandan insana enfekte kan ya da vücut sıvılarına temasla bulaşır. En yaygın bulaşma şekli coğrafi bölgelere göre farklılık gösterir. Batı Avrupa’da enfeksiyonların büyük bölümü enfekte kişiyle cinsel temas ya da iğne ve enjektör paylaşımı yoluyla bulaşır. Ancak, Asya ve Orta Doğu’da HBV en yaygın olarak anneden çocuğa ya da çocuktan çocuğa geçer. Diğer yaygın bulaşma yolları ise enfekte bireylerle diş fırçası, tıraş bıçağı gibi kişisel eşyaların ortaklaşa kullanılması ve dövme ve piercing için sterilize edilmemiş alet kullanımıdır. Enfekte anneler virüsü doğum sırasında bebeklerine geçirebilir; ayrıca kazara batan iğneler yoluyla enfekte kana maruz kalabilecek sağlık personeli de risk altındadır. Hepatit B enfeksiyonu geçiren çoğu birey herhangi bir belirti ya da semptom göstermez, ancak siroz ve karaciğer kanseri açısından çok daha büyük bir risk taşırlar. Gerçekten de, enfekte kişilerin yüzde 15-25'inde HBV kaynaklı karaciğer hastalığı gelişir. Birkaç yıl içinde, normal karaciğer dokusunun yerini ölü skar dokusunun alması demek olan siroz ortaya çıkar. Sonunda siroz karaciğer yetmezliğine yol açar, çünkü dokular öldükçe, karaciğerin işlev kabiliyeti azalır.

KRONİK HEPATİT B'NİN TEDAVİSİ YOK

HBV tüm dünyada kronik karaciğer hastalıklarının ve karaciğere bağlı ölümlerin baş sebebidir. Kronik HBV’nin doğrudan tedavisi yoktur, ancak daha ağır ve hayati tehdit oluşturan komplikasyonların gelişmesini önlemeye yardım eden iki tip tedavi bulunmaktadır. İnterferon tedavisi bağışıklık sisteminin enfeksiyona yanıtını güçlendirmek yoluyla etki gösterir. Antiviral tedavi ise virüsün kendini kopyalarken kullandığı sürece doğrudan müdahale ederek, böylece kandaki virus miktarını azaltmak suretiyle etkili olur. Kandaki virüs miktarının azaltılması, Bu miktarın zaman içerisinde mümkün olan en düşük seviyede tutulması, Tedavi seçenekleri her zaman bir hekimle ya da bu hedeflerin neden önemli olduğunu açıklayabilecek bir sağlık mesleği mensubuyla görüşülmelidir. Aşılama HBV’ye karşı başlıca korunma yöntemidir. Aşı sadece daha önce virüse maruz kalmamış bireylerde etkindir. HBV riski taşıyan kişilerin, teşhis için basit kan testleri hakkında hekimlerine danışmaları gereklidir. Yaratabileceği ciddi sağlık sorunları açısından olduğu gibi, enfekte kişi belirti göstermediği halde hastalığı başkalarına bulaştırabileceği için de HBV enfeksiyonunun tespiti kritik önemdedir. Semptom görülmemesi nedeniyle, hastalığı teşhis edilmemiş milyonlarca HBV'li insan vardır. Son olarak, HBV’nin yayılmasını önlemek için risk faktörlerini anlamak ve virüse maruz kalmaya yol açabilecek durumlardan kaçınmak gerekir” ifadelerini kullandı.

"ÖLÜMLERİN DÜNYA ÇAPINDAKİ EN ÖNDE GELEN NEDENİDİR"

Karaciğerin geniş bir çeşitlilikte yaşamsal işlevlerde rol alan vücudun büyük ve önemli organlarından birisi olduğunu dile getiren Koruk sözlerini şöyle sürdürdü:

“Ne yazık ki, karaciğer komplikasyonları genellikle belirsiz kalırlar, hatta semptom oluşturmazlar ve sıklıkla uzun yıllar tespit edilmezler. Hepatit B gibi kronik karaciğer enfeksiyonları vücudun kendini ayakta tutma yeteneğini belirgin olarak bozabilir ve sonuçta karaciğer kanseri, karaciğer yetmezliği, ve sonunda ölüm dahil daha ciddi durumlara yol açabilirler. Virüslerden genetik bozukluklara, aşırı şişmanlıktan aşırı alkol alımına kadar birçok neden karaciğer bozukluklarına yol açsa da Hepatit B dünyanın en yaygın karaciğer enfeksiyonudur. Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile oluşur ve dünyada iki milyardan daha fazla insanda enfeksiyon geçmişi vardır. Birçok olguda, virüs uzun vadeli komplikasyonlara olmadan kendini yok eder. Ancak virüs bir hayat boyu varlığını sürdürebilir veya bireylerde karaciğer kanseri oluşturma riskini arttıracak kronik hastalığa yol açabilir. Kronik enfeksiyon prevalansı geçiş yoluna ve virüsün alındığı yaşa bağlı olsa da, yetişkin vakaların yaklaşık % 10’u kronik enfeksiyona dönüşür.

Kaynak: Diyarbakır Söz