Kadim şehrin kar, don, buzlanma ile yaşadıkları, işte bu ulvi değere sahip vecize sözü şamar gibi yüzümüze vuruyor!.. Ki. ders-i ibret alalım?.. Kar bereket getirici ama şehir yaşamı için de, ehil, liyakat ölçüsünde yetersizlik, sorumluluk karinesindeki keyfiyet, işbirliği ve koordinasyondaki zafiyet, ahalideki tış tek na be boş vermişliğinin getirisi olarak ne yazık ki esarete dönüştü!.. Ama öyle böyle değil; şu bir kaç gün içerisinde yaşanan işkence misali esaret!!!..
***
Şükürler olsun ki, insan hayatı noktasında, acılara ve ölümlere, facialara yol açacak hadiseler yaşanmadı!.. Yolda kalma, maddi hasarlı kazalar, hatta yaralamalar oldu.. Sosyal ve ekonomik kayıplar da dahil!, günlük hayat adına, çok sıkıntılar yaşandı!?. Ve geçti.. Hal-i hazırda, kar yağışı büyük ölçüde etkisini yitirmişsede soğuk hava, buzlanma riski halen var..Yollarda kar, kaldırımlar bilaistisna, ara arterlerdeki yol ile sokaklar bu pisti gibi kar çok! Sitelerin içi kar tepecikleriyle dolu!.. Şehrin ana arterleri de dahil kaldırım ve yol, karla eşitlenmiş!
***
Belediye ekipleri, karayolları, kendi mecralarında çalışmaları devam ediyor.. Yollar kısmı olarak açık.. Şehir içi, kırsal mahalleler, ilçeler arası ki şehirlerarası yollarda da ulaşımı kilitleyecek bir kapanma yok.. Önceki gün itibariyle, üç gün süreyle yapılmayan uçak seferleri de yapılmaya başlandı..Valilik, Belediye, Karayolları kar yağışıyla alakalı sınıfta kaldı, sözünü hava ulaşımı için de, söylemek mümkün.. Kaldı uluslararası uçuşa açık olan Diyarbakır havaalanında, kar, sis, yağmur damlasıyla, uçuşa kapanması çok manidar ve sorgulayıcı!
***
Son yarım asrın en şiddetli 48 saatinin yaşandığı soğuk hava ve karla gelen don ve buzlanmanın neden olduğu şehir yaşamını esaret altına alan ortam ve çıkan sorunlar silsilesinden çıkarılması gereken, dersler nelerdir sorusu zincirinden, neleri aktarabiliriz? Özellikle Kurumlar, Yönetimler ve tabi ki vatandaş nezdinde; bir musibet, bin nasihattan evladır gerçeğiyle, bir daha benzer bir durumla yüzleşmemek adına, yapılması gerekenleri şöyle özetleyebiliriz?!
***
Hiç kuşkusuz ki, kar, yağmur, dolu gibi doğadaki yaşınılırlık, ekseriyetiyle metodolojik yönde önceden bilinmektedir.. Ki, günler öncesi de, Meteoroloji 15. Bölge Müdürlüğü, Diyarbakır ve çevresi için, kar uyarısında bulundu.. Bu uyarıya binaen, Büyükşehir, Karayolları, İl Valisi ile birlikte diğer ilgili kurumlar biz hazırız noktasında, söylemde bulundular. Ancak görüldü ki; keyfiyet, zafiyet ve tış tek na be, hesabıyla, kep düştü kel göründü, hepsi sınıfta kaldı?.. İlk gün için, Belediyeler yetersizliği kabul edip özür dilediyse de, eleştiren çok oldu!
***
DERS BİR..Valilik, Büyükşehir, Karayolları.. Ve tüm kurumların, taşra teşkilatları.. Kış öncesi, kendi iç dinamikleriyle koordinasyon sağlayıcı şekilde, kapsamlı bir kriz, planı hazırlığı içerisinde olmalı.. Ekipman stokları..Greyder, kepçe, tuz, kar küreme gibi araçların temini, kullanıma hazır hale getirilmeli?.. Hiç bir gerekçe üretilmeksizin, bahaneler arkasına sığınılmadan, tam tekmil hazır ve nazır konumda olmaları gerekir!.. Yani, kışa hazırlık ve planlama eksikliğinin bir daha yaşanılmaması için teyakkuz şarttır!?.
***
DERS İKİ Yerel ve merkezi idareye bağlı, kurumlar arasında siyasi, ideolojik ve de üstünlük, yetki eksenli üste çıkma gayretkeşliğine, girmekten imtina edilmelidir.. Bu tavır ve söylemler, Diyarbakıra, yarım asırdır büyük ve fecaat niteliğinde, kayıplara ve gerilemeye neden olmuştur.. Sosyal, siyasal, ekonomik, kültürel kadar turizm adanında da!.. O nedenle bölge suçlamalarına ve itici tavır takınmaktan vaz geçilmedir.. Yani, keyfiyet ve zafiyetle değil halka hizmet şairiyle ehil ve liyakatlı tutum içerisinde olunmalı!
***
DERS Üç..İkinci derse bağlı olarak kurumlar arası koordinasyon zaafından arınılarak, İl Valisinin öncülüğünde kriz masası oluşturularak, Belediye, Karayolları ve diğer ilgili-yetkili kurumlarda dahil edilecek!.. Tek merkezden yönetim.. Olası ve olan doğal afet karşısında, dinamizmi yüksek tutma adına, toplantılar tertip edilmeli!.. Tedbirler, gözden geçirilmeli.. Kriz anında müdahale edecek, etmesi gereken kurumların koordinasyonu sağlanarak, sahaya çıkılmalı.. Yani, kurumlar ve idarecileri koordinasyon zafiyeti içerisinde, olmamalı bilakis işbirliği içerisinde hareket etmeli!.
***
DERS DÖRT..Diyarbakırın ilk iki gün yağan kar karşısında idari ve ekipman yönünde tüm kurumların, yetersiz kaldığını gördük.. Ne karayolları ne belediye Diyarbakır bir kar kendi değil söyleminin arkasına sığınarak, ekipman ve personel konusunda, imtina edici olmamalı, sınırlayıcı kalınmamalı!.. 7/24 personel ve araç temininde profesyonel, eğitimli, sahaya hakim olmalı.. Yani, karla mücadelede yerel ve merkezi idare kurumsal olarak, karla mücadele filosunu, güçlü ve kalıcı hale getirmelidir?!..
***
DERS BEŞSalt kar yağışı için değil, diğer yaşanabilinir doğal afetler karşısında alt yapı ve yapısallık, hayatı önem içerdiği idrakınavarılmalı.. Şehir ve kırsal fark edilmez şekilde yer altı ve yer üstü tüm yapıların, işlerliği, olası bir hal-i durum karşısında, kendini koruyan ve işleyen olmalı!.. Gördük, Organize Sanayi Bölgesindeki fabrikaların çökmesi!.. Ki ne gariptir hepsi de çırçır Fabrikası!.. çatıların çökmesi, elektrik hatların kopması, haberleşmenin kesintiye uğraması, kanalların kapanması!!.. Yani, altyapı ve yapısal sorunlara ivedilikle kafa yorulmalı, çek edinilmeli?!
***
DERS ALTI Ve ahali olarak, bizler böylesi hallerde, ne yapmalı, nasıl hareket etmeli, şu tış tek na be kodundan sıyrılarak, sorumlulukla hareket edilmeli!.. Kar yağışıyla yaşanan trafik tıkanmasında, gördük kar lastiği ve zincirsiz trafiğe çıkışın, nelere yol açabileceğini.. Böylesi günlerde, denir ya zorunlu olmadıkça trafiğe çıkılamalı, toplu ulaşım araçları tercih edilmeli.. Diyeceksiniz ki, onu da gördük otobüslerin sefer dışı bırakıldığı.? Neyse üzüm yemektir niyet.. Yani, vatandaş olarak da kurumlardan istediğimiz hazırlığı, kendimizde de görmeliyiz?!
***
DERS YEDİ Ülkenin siyasi genlerinden mi, ister yerel ister ulusal düzeyde olsun, afet dönemlerinde aksaklıklar, yetersizliklerle alakalı mevzuları tartışmada, bir siyasi rant devşirme mekanizması anında devreye giriyor.. Eleştiri dozajı yüksek modda, yapıcı değil yıkıcı, sorunu daha bir çıkmaza sürükleyen, anlayışın egemen kılınması, hiçbir şekilde katkı sağlayacı olmadığını söylemek gerekir.. Depremde de gördük.. Onun için, polemik yerine ortak çözüme odaklı, olmalı.? Yani vatandaşın mağduriyeti üzerinde siyasi primden kaçınılmalı!..
***
Velhasılı kelam!..Bereket sembolü olan kar yağışını esarete dönüştüren ve Diyarbakırı 48 saat süreyle kilitlenen keyfiyet ve zafiyetle bir daha yüz yüze gelmemek, yaşamamak için kış mevsimi için acil eylem planı, tüm kurumlar için şart ve elzemdir.Ve bir musibet bin nasihattan evladır gerçeğini de görmemiz gerekir.. Umarım bu musibet, gelecek kışlar için kalıcı önlemler alınmasına vesile olur. Kadim şehri kar hem bereketiyle süsler hem de esarete yol açmaz!.. Aksi takdirde; bereket yerine yine çile yaşamaya devam ederiz.!
***
GÜNÜN SÖZÜ..
Yaşadıklarından dersler çıkarmayanın yarını, felaketler zincirine hamiledir!