Teknoloji dünyasnn en büyük tehlikelerinden biri de özellikle çocuklara hitap eden baz kanallarn, yaynlarnda çocuklara yönelik yaymladklar programlarda sapkn cinsel yönelimlere tevik edici unsurlarn yer almas aileleri tedirgin ederken konuyla ilgili uzmanlar ebeveynleri dikkatli olmalar yönünde uyaryor.
Öretim Üyesi Dr. Mahsum Avc, çocuklarn izleyecei program veya oynayaca oyunlarn ebeveynlerin çocuklarla birlikte belirlemelerinin korunmada önemli olduuna iaret etti.
SAPKIN çERKL PROGRAMLARIN AMACI KLER SOSYAL MEDYA VE EKRANA çEKMEKTR
Sapkn içerikli programlardaki amacn ekrana çekmek olduunu belirten Avc, Programlar ve yaynlar içerisindeki sapkn davran ya da cinsellik barndran içerikleri yerletirmek çocuklar programlara, sosyal medya veya ekrana çekme niyetinin bir sonucudur. Buradaki sisteme baktmzda 0-18 ya grubu çocuk merakldr, bir keif merak vardr, bunun yannda çocuk, cinsel kimlik oluturma adna baz sistemler oluturmak ister. Ergenlik döneminde; çocuklarda fizyolojik, bedensel deiimler, cinsel deiimler, duyusal, duygusal ve davransal deiimler oluyor. Böylelikle çocukta kafa karlkll meydana gelmi oluyor. çocuk burada merak duygusunu gelitirir. dedi.
çOCUK DÜNYAYA GELDNDE LKN TABLET VE TELEFONLA TANIIYOR
Telefon ve tabletlerdeki riskler hakknda da aileler tavsiyelerde bulunan Avc, Daha küçük çocuklara baktmzda, çocuk daha dünyaya yeni geldiinde onu tablet ve telefonla tantryoruz. Hatta çocua yemek yedirirken tablet ve telefonla yemek yediriyoruz. çocuk burada ne olduunu ve telefonda ne tür riskler barndn bilemez. ifadelerini kulland.
Uzmanlardan uyar: Sapkn içerikli yaymlardan çocuklarnz koruyun
Bingöl Üniversitesi Geliim Psikolojisi Ana Bilim Dal Öretim Üyesi Dr. Mahsum Avc
EBEVEYNLERN MUTLAKA PROGRAMLARIN çERNE VAKIF OLMALARI GEREKR
çeriklere dikkat edilmesini isteyen Avc, Anne babalara çok i düüyor. Evimizde internet varsa mutlaka aile paketi kullanmaldr. Kstlama olmal ve çocuk riskli eylerle karlamamaldr. Özellikle 12 ya alt çocuklar için de ebeveynle birlikte program hazrlanmal, anne babalar ne izlemesi gerektiini onlarla beraber kararlatrmaldr. Özellikle ebeveynlerin mutlaka programlarn içeriine vakf olmalar gerekiyor. Baz intihara sürükleyen zararl oyunlar ve programlarn olduu malum. Mavi balina veya Momo gibi programlar çocuklar kendine zarar verme davrann ortaya çkaran sebepler oluturur. dedi.
MAHREMYET KONUSUNDA ANNE BABALAR YETERNCE BLNçL DEL
Mahremiyet konusunda ebeveynlerin yeterli bilinçte olmadna vurgu yapan Avc, Temelde baktmzda anne babalar mahremiyet konusunda maalesef yeterli bilince sahip deil. Anne baba unu diyebilmeli: Ben çocuumun bedensel, zihinsel, duygusal olarak mahremiyet konusunda bilgilendirip bilinçlendirirsem, olumsuz bir durumla karlatnda ne yapmas gerektiini söylersem, çocuk daha salkl bir sistem içerisinde olmu olacaktr. Temel olarak anne ve babayla birlikte programlar birlikte belirlenmeli özellikle zararl olmayan kanallarn izlenmesi salanmaldr. eklinde konutu.
Sapkn ya da iddet dolu içeriklerle karlaan bir çocua kar nasl davranlmas gerektii konusunda ailelere tavsiyelerde bulunan Avc, bilgilendirmeksizin yaplan nasihatlerin yararl bir metot olmadna dikkat çekti.
Avc, Teknolojinin bir kenara braklarak çocukla bu konunun konuulmas ve bilgilendirilmesi gerekmektedir. Anne babalar olarak bilgilendirme yapmakszn çocuklara sadece nasihat etmekten kaçnmalyz. Bilgilendirmeksizin yaplan nasihatler zamanla çocuu duyarszlatrr ve anne-babann sözleri bir müzik gibi gelemeye balar. Anne-baba çocuu alglayabilecei dilde, duygusunu da vererek yana uygun ekilde konuup bilgilendirmelidir. Diyelim ki çocuk bu duruma maruz kald, ne yapmalyz? Bunun belirtileri olarak, gece uyku problemleri varsa, karanlk korkusu varsa, anne babadan ayr yatamyorsa, sürekli anne babaya sokuluyorsa, gece sayklamas varsa, canavar gibi korkular varsa, okulda baarszlk ve arkadalarna kar iddete bavuru yapp iddete meyilli bir hale gelmise burada ciddi bir sknt olduu görülüyor. Bu durum travmatik yaantnn belirtileridir. Burada anne-baba mutlaka bir uzmandan yardm almaldr. dedi.
OKULDAK REHBERLK SERVSLERYLE BRL YAPARAK BU SORUNUN ÜZERNE GDEBLRZ
çocuklarn yaadklar problemle ba etmede okullardaki rehberlik servislerinin rolüne dikkat çeken Avc, öyle konutu:
Ebeveynler bu konuda bilgi sahibi olmayabilir, bu normaldir. Okullardaki rehberlik servisleriyle temasa geçip elbirliiyle sorunun üzerine gidebiliriz. Anne-babalarn teknolojiyi ve interneti kullanmalar ile ilgili bilinçlenmesi ve eitimleri bu konuda önemlidir. Bu sistemi oturttuumuzda daha salkl bir yaklam oluturulabiliyor. Bu noktada okuldaki rehberlik servisleriyle beraber çalp internet kullanm ile alakal bilinç gelitirmek gerekiyor. dedi.
OKULLARDA ERGENLK DÖNEMNDE BU KONULAR LENMELDR
Ergenlik dönemindeki çocuklara mahremiyet ve sapkn davranlar konusuyla alakal okullarda eitim verilmesi gerektiini vurgulayan Avc, Sapkn davranlarla ilgili çocuklarmz koruma adna, okullarda sosyal medya kullanm ve sapkn davranlarla ilgili kendi bana bir ders olmasa bile mutlaka ergenlik dönemindeki çocuklara bunun anlatlmas, teknolojik zararlarn anlatlmas gerekiyor. Bu konularn dersler veya dersler içerisinde içerik olarak ilenmesi ve çocuklara anlatlmas gerekiyor. dedi.
SAPKIN DAVRANITA SBER ZORBALIA DKKAT
Sapkn davranlarn kiiyi farkl boyutlara tadna dikkat çeken Avc, sapkn davranlarn bazen kiiyi siber zorbala sürüklediini söyledi. Avc, sosyal medyada sapkn davran gören kiinin bunun aynsn kendi akran üzerinde uygulama, fotoraflarn, mahremiyetini yaynlama gibi davranlara itilebildiini kaydetti.
çOCUKTA BEDEN GÜVENL MAHREMYET ETMYLE AILANIR
stismar ve sapkn cinsellik gibi olumsuz davranlara karn çocuun beden güvenlii ve dokunulmazlnn çocua öretilmesinin önemine iaret eden Avc, Mahremiyet konusunda özelikle doumdan itibaren 18 yana kadar çocuklarmza her ya dönemine uygun olarak onlara bedeninin önemli olduunu, beden güvenliini koruma adna ona kim dokunabilir kim dokunamaz, yatak odasndan tutun banyo-tuvalet adab noktasnda bir ahlaki sistem oluturmalyz. Bu sistem oluturulduunda çocuk bir riskle karlatnda onu çok kolay bir ekilde ifade edebilir. eklinde konutu.
çOCUUNUZU DNLEYN
Avc son olarak; çocuk yanl bir davran sergilediinde ve bunu size anlattnda siz hemen kzar ve cezalandrrsanz, çocuk bir daha size sorun ve yanllarn anlatmaz, söylemez. Yapmamz gereken ey, çocuu iyi bir ekilde dinlemek, empati kurmak, onu ve kayglarn anlamaya çalmak olmaldr. Aksi halde çocukla anne-baba arasndaki sistem kopar ve çocuk olumsuz duygu ve davranlara gider. Anne-babalarn yapmalar gereken ey; bilgilenmek, bilinçlenmek ve uzmana gitmek. eklinde konutu.