27 Nisan e-muhtırasının üzerinden 16 yıl geçti

Türkiye demokrasi tarihinde "ilk e-muhtıra" olarak anılan 27 Nisan e-muhtırasının üzerinden 16 yıl geçti.

Haberler 27.04.2023 - 00:22 Son Güncelleme : 27.04.2023 - 00:22

Daha önce birçok kez askeri müdahalelerle karşılaşan Türk demokrasisi, 2007de TBMMde yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesi yeni bir muhtıra krizi yaşadı.

AK Partinin Cumhurbaşkanı adayının Abdullah Gül olacağının kulislere yansıması, bazı çevrelerce tepkiyle karşılandı.

Bu süreçte, dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Büyükanıtın, Cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesi 12 Nisanda beraberindeki kuvvet komutanlarıyla düzenlediği basın bilgilendirme toplantısında sarf ettiği Cumhurbaşkanı Cumhuriyete sözde değil, özde bağlı olmalıdır sözleri tartışmaların odağına oturdu.

Büyükşehirlerde, cumhurbaşkanlığı seçimleri bahane edilerek düzenlenen Cumhuriyet mitinglerinde, Gülün Cumhurbaşkanlığına karşı çıkıldı.

Seçimler öncesinde yaşanan bir başka polemik konusu ise 367 tartışması oldu.

Dönemin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Sabih Kanadoğlu, cumhurbaşkanlığı seçimi için Anayasada belirtilen 367 oyun, sadece karar yeter sayısı için değil, aynı zamanda toplantı yeter sayısı için de gerekli olduğu tezini ortaya attı.

Bu görüşe göre, oylamalara en az 367 kişinin katılması gerektiği, aksi halde sonucun geçersiz olacağı iddia edildi.

Böylece Meclisteki sandalye sayısı 354 olan iktidar partisi, tek başına kendi oylarıyla Cumhurbaşkanı seçemeyecekti.

GÜLÜN ADAYLIĞINDAN GERİ ADIM ATILMADI

Yaşanan bu tartışmalar ışığında 27 Nisan 2007de Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turu yapıldı.

Siyasi çevrelerde, AK Partinin farklı bir isim çıkaracağı beklentisi yükselirken, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan beklenenin aksine Gülün adaylığından geri adım atmadı.

Abdullah Gül, 361 milletvekilinin oy kullandığı ilk tur oylamasında 357 oy aldı.

Oylamanın hemen sonrasında CHP, seçimi Anayasa Mahkemesine taşıdı.

GENELKURMAYDAN GECE YARISI BİLDİRİSİ

Aynı gün, gece saat 23.30da Genelkurmay Başkanlığı internet sitesine, Türk demokrasi tarihine e-muhtıra olarak geçecek bir basın açıklaması konuldu.

Türkiye Cumhuriyeti devletinin, başta laiklik olmak üzere, temel değerlerinin aşındırılması için bitmez tükenmez gayret gösterildiği, hatta milli bayramlara alternatif kutlamalar yapıldığı ifade edilen bildiride, şunlar kaydedildi:

Özetle, Cumhuriyetimizin kurucusu Ulu Önder Atatürkün, Ne mutlu Türküm diyene anlayışına karşı çıkan herkes Türkiye Cumhuriyetinin düşmanıdır ve öyle kalacaktır. Türk Silahlı Kuvvetleri, bu niteliklerin korunması için kendisine kanunlarla verilmiş olan açık görevleri eksiksiz yerine getirme konusundaki sarsılmaz kararlılığını muhafaza etmektedir ve bu kararlılığa olan bağlılığı ile inancı kesindir.

ANAYASA MAHKEMESİ SEçİMİ İPTAL ETTİ

Muhtıra olarak nitelendirilen bu açıklamanın ardından kabine üyeleri gece boyu buna nasıl bir yanıt verileceğini tartıştı.

Dönemin Hükümet Sözcüsü Cemil çiçek, 28 Nisan saat 15.00te, Başbakana bağlı bir kurum olan Genelkurmay Başkanlığının herhangi bir konuda hükümete karşı bir ifade kullanması demokratik bir hukuk devletinde düşünülemez. açıklamasını yaptı.

CHPnin başvurusu üzerine toplanan Anayasa Mahkemesi, 1 Mayısta verdiği kararla, 367 iddiasını kabul ederek yapılan birinci tur oylamayı iptal etti. Toplantılarda, yeter sayısı olan 367nin bulunamayışı nedeniyle 11. Cumhurbaşkanı seçilemedi.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı üzerine, AK Partinin teklifi, tüm partilerin desteğiyle erken seçim kararı alındı.

Mecliste ayrıca Anayasada bazı değişikliklere de gidildi.

AK PARTİ YENİDEN TEK BAŞINA İKTİDAR OLDU

Meclisin aldığı karar doğrultusunda 22 Temmuz 2007de yapılan seçimlerde, yüzde 46,6 oy alan Recep Tayyip Erdoğan liderliğindeki AK Parti, 341 milletvekili ile yeniden tek başına iktidar oldu.

Seçimlerde, CHP ikinci, MHP ise üçüncü parti olarak Meclise girdi.

Cumhurbaşkanının halk tarafından, 5 artı 5 sistemiyle seçilmesini öngören düzenlemenin de aralarında yer aldığı anayasa değişiklikleri, 22 Temmuzdaki milletvekili seçiminin ardından halk oyuna sunuldu.

Bu oylamada ise kayıtlı 42 milyon 690 bin 252 seçmenin yüzde 67,5i sandık başına gitti. Geçerli oyların yüzde 68,95i evet, yüzde 31,05i ise hayır yönünde oldu ve böylece anayasa değişikliği kabul edildi.

MHPNİN HAMLESİ 367 KRİZİNİ çÖZDÜ

TBMMde tekrarlanacak Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde bu kez MHPnin oylamalara katılacağını belirtmesi, yeni bir 367 krizinin önüne geçti.

Yeniden AK Partinin adayı olan Abdullah Gül, 20 Ağustosta yapılan Cumhurbaşkanlığı seçiminin birinci turunda 341 oy aldı. Gül, 24 Ağustostaki ikinci turunda ise 337 oyda kaldı.

Anayasaya göre ilk iki turda üçte iki çoğunluk olan 367 sayısına ulaşılamadığı için, 276 oyun aranacağı üçüncü tura gidildi.

Abdullah Gül, 28 Ağustosta yapılan üçüncü turda 339 oy alarak Türkiye Cumhuriyetinin 11. Cumhurbaşkanı seçildi.

MUHTIRA SİTEDEN KALDIRILDI

Cumhurbaşkanlığı seçiminin sonuçlanmasının ardından eski CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, Köşk seçimi meşrudur, sonuca saygı duyacağız. açıklamasında bulundu.

Tartışmaların sona ermesinin ardından muhtıra, Genelkurmay Başkanlığının internet sitesinden kaldırıldı.

Dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Büyükanıt, 8 Kasım 2012de TBMM Darbeleri ve Muhtıraları Araştırma Komisyonunda metni bizzat kendisinin kaleme aldığını açıkladı.

Büyükanıt, yazının, bir muhtıra değil, laiklik hassasiyetini ortaya koyan bir metin olduğunu ileri sürdü.

Büyükanıt hakkında, e-muhtıradan 5 yıl sonra soruşturma açıldı.

Şikayetler üzerine 2012de başlatılan soruşturma, dosyanın tek şüphelisi Yaşar Büyükanıtın 21 Kasım 2019da hayatını kaybetmesinin ardından kapandı.

Ana Sayfaya Git