Türkiyedeki aratrmaclar, migrenin önlenmesinde kullanlan ilaçlar ile baz gdalardaki maddelerin, vücuttaki sülfotransferaz (SULT) enzimini basklayarak hastalk ataklarn tetikleyebileceini kefederek, migrende yeni tedavi seçeneklerinin uygulanabilmesinin yolunu açt.
Prof. Dr. Hayrunnisa Bolay ve Dr. Doa Vurall yönetiminde yaplan, migren ataklarnn tetiklenmesine neden olan mekanizmann ortaya koyulduu çalma The Journal of Headache and Pain dergisinde yaymland.
Prof. Dr. Bolay, migrenin, dünya genelinde 50 ya altndakilerde en sk görülen beyin hastal olduunu belirterek, genetik yatknl olan kiilerde çevresel faktörler ile uykusuzluk, stres, hormonal deiiklikler gibi nedenlerle tetiklenebildiini söyledi.
Migren ataklarnn sebep olduu orta ve yüksek iddette, hareketle artan arlara itahszlk, bulant ve kusmann da elik edebildiini dile getiren Bolay, bu durumun kiinin hayat kalitesini olumsuz etkilediine ve günlük yaamna devam etmesini önleyebildiine dikkati çekti.
Bolay, baz faktörlerin migren ataklarnn kroniklemesine yol açtn anlatarak, Ataklarn kroniklemesiyle her gün ya da günar ba ars meydana geliyor. Bu durumda hastalar her gün ar kesici ilaçlar almaya balyorlar. Ardan kurtulmak için kullanlan bu ilaçlar zamanla ataklar, arlar tetiklemeye balyor. Aratrmamzda ar kesici ilaçlarn migren ataklarn hangi mekanizmayla tetiklediini ve baz gdalarn bu noktadaki etkisini aratrdk. dedi.
SULT ENZM AKTVTESNN BASKILANMASI, MGREN ARISINI KRONKLETREBLYOR
Vücuda alnan baz kimyasal maddeler ve ilaçlarn vücuttan atlmasnn ayn enzim üzerinden olabildiine iaret eden Bolay, aratrmalarna ilikin u bilgileri verdi:
Alnan antienflamatuar ilaçlarn vücuttan atlmasn salayan SULT enzim grubu var. laçlar atlrken bu enzimin aktivitesini basklyor. Bu durumun migren arsn kronikletirebileceini ortaya koyduk. Bu koullarda da portakal ve limon gibi gdalarda bulunan hesperidin maddesinin SULT enzimini basklamas, normalde migren arsn tetiklemeyecekken, ary tetikler hale gelebiliyor.
Bolay, çalmann sonuçlar çerçevesinde yeni tedavi seçeneklerinin deerlendirilebileceine dikkati çekerek, laç kullanan hastalara SULT enzimi üzerinden atlabilecek gdalarn listesi verilerek, hastalardan bunlar dikkatli tüketmeleri istenebilir. Listeden ayn anda 2-3 gday tüketmemeleri istenebilir. çalmayla ayn zamanda ilerisi için yeni bir tedavi hedefi de belirlemi oluyoruz. deerlendirmesinde bulundu.
AIRI ARI KESC LAç KULLANAN HASTALAR FAYDA YERNE ZARAR GÖRÜYOR
Dr. Vurall da çalmayla ilaç ve baz gdalardaki maddelerin ortak mekanizma oluturarak migreni artrc etki gösterdiini ortaya koyduklarn vurgulad.
Migren ataklar yaayan hastalarn ar ar kesici ilaç kullanmamalar gerektiini aktaran Vurall, Hastalarn ar ar kesici ilaç kullanm varsa tedavi için bunu hemen kesiyoruz. 4-6 haftalk bir süre boyunca hatta mümkünse hiç ar kesici ilaç kullanmamalarn öneriyoruz. çünkü belirli bir süreden sonra hastalar ilaçlarn faydasn göreceine zararn görmeye balyor ve migrenin yaand gün says artyor. dedi.
Vurall, çikolatadaki kuersetin ve katein, turunçgillerdeki hesperidin, kahvedeki kafeik asitler gibi maddelerin de SULT enzimini basklayabildiine iaret ederek, Hastalar, yediklerinde hangi gdann olumsuz etki oluturduunu en iyi kendileri bilirler. Bu yüzden o tetikleyici gdalardan da uzak durmalarn tavsiye ediyoruz. diye konutu.