Facebook, hızla dönüşen ve gelişen teknoloji dünyasında 22. yılını geride bıraktı.
Mark Zuckerberg ve arkadaşları tarafından 4 Şubat 2004te başta Harvard Üniversitesindeki öğrencilere yönelik kurulan Facebook, sosyal medyanın çehresini değiştiren şirketlerden biri olarak öne çıktı.
Facebook, 2006 yılında 13 yaşından büyük herkese açılarak global bir sosyal ağa dönüştü. MySpacei geçerek 2007 yılında dünyanın en popüler sosyal medya platformu haline gelen Facebook, 2012de 1 milyar aktif kullanıcıya ulaştı ve borsaya açıldı.
Facebook, aynı yıl Instagramı da 1 milyar dolara bünyesine kattı. Şirket, 2014 yılında anlık mesajlaşma uygulaması WhatsAppı 19 milyar dolara, sanal ve artırılmış gerçeklik donanım ve yazılımlarını üreten Oculusu 2 milyar dolara satın aldı.
Bu hamleleriyle teknoloji sektöründeki konumunu güçlendiren Facebook, milyarlarca insanın günlük iletişim, haber alma ve içerik paylaşma alışkanlığının merkezinde yer alan bir uygulamaya evrildi.
- İzinsiz veri işleme ve güvenlik ihlalleri tartışmalara yol açtı
Facebook, önemli tartışmalar ve soruşturmaların da merkezinde yer aldı.
Özellikle kişisel verilerin korunması ve gizlilik uygulamaları konusunda yoğun eleştirilerle karşılaşan şirkete, kullanıcı verilerinin izinsiz işlenmesi ve güvenlik açıkları nedeniyle ABD ve Avrupa Birliği (AB) tarafından milyarlarca dolarlık cezalar verildi.
Facebook, ABDde 2016 seçimlerine müdahale iddiaları ve sahte haberin yayılmasına yönelik tartışmalarla gündemi meşgul etti.
Sosyal medya platformunun veri gizliliği politikaları, 2018deki Cambridge Analytica skandalıyla eleştiri oklarının hedefi oldu.
Merkezi Londrada bulunan Cambridge Analytica adlı veri analiz firmasının, 87 milyon Facebook kullanıcısının hesaplarından izinsiz topladığı kişisel verileri, ABDde Kasım 2016da yapılan başkanlık seçimleri ile İngilterede Haziran 2016da gerçekleşen Avrupa Birliği (AB) referandumunu etkilemek için kullandığına dair suçlamalar, küresel ölçekte bir krize yol açtı.
ABD Federal Ticaret Komisyonu da (FTC) 2019da Facebooku, veri ihlali nedeniyle 5 milyar dolarlık rekor para cezasına çarptırdı.
Meta, sosyal medya ve dijital reklamcılık ekosisteminde büyük bir etkiye sahip olması ve Instagram ile WhatsApp gibi güçlü rakipleri erken aşamada satın alması nedeniyle rekabet açısından da yakından izlendi.
ABD ve ABde başta olmak üzere rekabet otoriteleri ve çeşitli düzenleyici kurumlar Metanın pazar gücünü kötüye kullanıp kullanmadığını incelerken şirket hakkında tekelcilik soruşturmaları açıldı.
- Şirket hem isim hem de yön değiştirdi
Skandallarla gündemden düşmeyen Facebook, 2021de adını Meta olarak değiştirerek metaverse alanına yönelik büyük bir dönüşüm başlattı.
Meta Üst Yöneticisi (CEO) Zuckerberg, şirketi gelecek 5 yıl içinde bir sosyal medya firması olmaktan çıkararak bir metaverse şirketine dönüştürmeyi hedeflediğini açıkladı. Böylece şirket, metaverse ile aynı fiziksel alanda olmayan insanların oluşturabileceği ve keşfedebileceği bir dizi sanal alan sunma planına yönelik çalışmalarını hızlandırdı.
Kovid-19 salgını sonrasında yükselen enflasyon ve resesyon beklentileri teknoloji sektöründe endişelere neden olurken Meta da ABDdeki diğer birçok teknoloji şirketi gibi maliyetlerinde düşüşe gitmek zorunda kaldı.
Zuckerberg, Kasım 2022de şirket çalışanlarıyla paylaştığı mesajda, isteğe bağlı harcamaları azaltarak ve işe alımlara 2023ün ilk çeyreğine kadar ara vererek daha verimli bir şirket olmak için bir dizi ek adım attıklarını bildirdi.
Bu kapsamda 2022de 11 binden fazla çalışanını işten çıkaracağını duyuran şirket, tarihinde ilk kez toplu işten çıkarmaya gitti.
Meta, verimlilik yılı olarak ilan ettiği 2023te de daha iyi bir teknoloji şirketi haline gelmek ve zorlu ortamda finansal performansı iyileştirmek amacıyla çalışan sayısının 10 bin kişi azaltılacağını, henüz işe alım yapılmayan yaklaşık 5 bin açık pozisyonun kapatılacağını belirtti.
- Odak metaverseten yapay zekaya kaydı
Metaverseün ilk dönemde yakaladığı ilgiyi kaybetmesiyle Metanın odağı, yapay zekaya yöneldi. Geçen yıl sonlarında metaverse alanında çalışan ekiplerde bütçe kesintileri yapılması ve bazı harcamaların yapay zeka gözlüklerinin geliştirilmesine kaydırılması planlandı.
Şirketin yapay zeka ile donatılmış Ray-Ban akıllı gözlükleri de popülerlik kazanırken Meta, 2 milyon adetin üzerinde gözlük sattı.
Yapay zeka alanındaki harcamalarını artıran ve 2025te sermaye harcamalarını 72 milyar dolara çıkaran Meta, bu yıl da 115 ila 135 milyar dolar arasında sermaye harcaması yapacağını bildirdi.
Meta, bu harcamaların süper zeka laboratuvarları çalışmalarını ve temel faaliyetlerini destekleyeceğini aktardı.
Ocak ayında da Metanın sanal ve artırılmış gerçeklik çalışmalarını yürüten Reality Labs biriminde personel sayısı yüzde 10 azaltıldı ve 1500 kişi işten çıkarıldı.
- Hisseleri geçen yıl yaklaşık yüzde 13 yükseldi
Metanın geliri, 2025te yaklaşık 201 milyar dolar olarak kaydedildi. Şirketin geçen yıl gelirinde yaşanan yüzde 22lik artış dikkati çekerken 2024teki geliri 164,5 milyar dolar olmuştu.
Facebookun ana şirketi Metanın günlük aktif kullanıcı sayısı bir önceki yıla göre yüzde 7 artarak 3,6 milyara yaklaştı.
Yapay zeka alanında kaydettiği ilerlemelerin meyvelerini toplayan Metanın hisseleri 2025te yüzde 12,7 artarken şirketin hisselerindeki artış teknoloji devlerini kapsayan muhteşem yedili ortalamasının gerisinde kaldı.
Şirketin hisseleri 2024te de yaklaşık yüzde 65 değer kazanmıştı. Metanın hisse fiyatı, geçen yıl ağustos ayında tüm zamanların en yüksek seviyesini görmüştü.
Geçen yıl aralık sonu itibarıyla şirketin istihdam ettiği kişi sayısı da yaklaşık 79 bin olarak hesaplandı.