DİYARBAKIR(SÖZ)-Yeşil Yıldız Bağımlılıkla Mücadele Derneği Başkanı Yahya Öger, Türkiye’de sigara kullanım oranlarının yüksek seyrettiğini, gençler ve kadınlar arasında artış eğiliminin sürdüğünü belirterek denetimlerin yılın her günü kesintisiz yapılması çağrısında bulundu.
9 Şubat Sigarayı Bırakma Günü vesilesiyle açıklama yapan Yeşil Yıldız Bağımlılıkla Mücadele Derneği Başkanı Yahya Öger, sigara ve tütün ürünleriyle mücadelenin yalnızca bireysel bir tercih değil, doğrudan toplum sağlığını ilgilendiren ciddi bir kamusal sorumluluk olduğunu ifade etti.
Türkiye’de tütün kullanımı hâlâ alarm verici boyutlardadır. Güncel verilere göre 15 yaş ve üzeri nüfusta sigara kullanım oranı yaklaşık %24,2 düzeyindedir; erkeklerde %31,9, kadınlarda ise %16,4 seviyesindedir ve Türkiye’de toplam yetişkin sigara kullanıcısı sayısı 20 milyonu aşmaktadır. Uluslararası raporlar ise yetişkinlerin yaklaşık %31,6’sının sigara kullandığını, erkeklerde bu oranın %44,1, kadınlarda ise %19,2 seviyesine çıkabildiğini ortaya koymaktadır.
Sigara ve tütün ürünleri yalnızca bireyi değil, tüm toplumu etkileyen ağır sonuçlar doğurmaktadır. Türkiye’de her yıl yaklaşık 100 bin kişi sigaraya bağlı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmekte; kalp-damar hastalıkları, solunum yolu hastalıkları ve akciğer kanserine bağlı ölümlerin önemli bölümü tütün kullanımından kaynaklanmaktadır.
Genç nüfus açısından tablo daha da kaygı vericidir. Türkiye’de 13-15 yaş grubunda %17,9 oranında genç tütün ürünü kullanmakta; aynı yaş grubundaki gençlerin %51,8’i kapalı alanlarda pasif dumana maruz kalmaktadır. 10-14 yaş grubunda ise sigara kullanım oranı yaklaşık %7,7 düzeyindedir. Araştırmalar sigara kullanımının büyük bölümünün 18 yaşından önce başladığını ortaya koymaktadır.
Kadınlar arasında sigara kullanım oranı geçmiş yıllara kıyasla artış eğilimi göstermekte ve erkek-kadın arasındaki farkın giderek azaldığı dikkat çekmektedir. Bölgesel çalışmalar ise bazı Doğu-Güneydoğu bölgelerinde günlük sigara içme oranının erkeklerde %50,7, kadınlarda %18,3 seviyesine ulaşabildiğini; ayrıca kaçak ve bandrolsüz tütün tüketiminin bazı bölgelerde daha yaygın olduğunu göstermektedir.
Sahadan elde edilen gözlemlerin, yasal düzenlemelere rağmen bazı işletmelerin kapalı alanlarda sigara içilmesine göz yumduğunu ve denetimlerin yeterli etkinlikte yürütülmediğini ortaya koyduğunu belirten Öger, özellikle okullara yakın bölgelerde kimi bakkal, market ve büfelerde açık sigara satışına ilişkin iddiaların gençlerin bağımlılığa erken yaşta sürüklenmesi riskini artırdığına dikkat çekti.
Bazı bölgelerde kaçak tütün ve bandrolsüz ürünlerin denetimsiz şekilde satışının sürdüğü; kimi nargile kafelerde ise nargile sunum kriterlerine uyulmadığı ve gerekli yetki belgeleri olmaksızın hizmet verildiği gözlemlenmektedir. Belediyelerin zabıta ekipleri ile ilgili kurumların bu alanlarda daha sık ve caydırıcı denetim yürütmesi gerektiği vurgulandı.
Toplumsal bir duyarsızlığın da tabloyu beslediğini ifade eden açıklamada, birçok bireyin müdahale etmekten çekindiği, oysa kamusal alanlarda ve başkalarının bulunduğu ortamlarda sigara içmenin bir hak değil, başkalarının temiz hava soluma hakkının ihlali olduğu belirtildi.
Şehir içi toplu taşıma araçlarında sigara içilmesinin ve vatandaş uyarılarına rağmen bu davranışın sürdürülmesinin kabul edilemez bir kamu hizmeti ihlali olduğuna dikkat çekilen açıklamada, medya içeriklerinde sigara kullanımının normalleştirilmesinin de mücadeleyi zayıflattığı ifade edildi.
Yeşil Yıldız Bağımlılıkla Mücadele Derneği, alanda mücadele eden STK ve ilgili kurumların sahadaki çalışmalarının güçlendirilmesini, denetimlerin siyasi beklentilerden bağımsız biçimde 7 gün 24 saat, yılın 365 günü kararlılıkla sürdürülmesini talep ederek, tüm kamu kurumlarını, yerel yönetimleri ve vatandaşları dumansız hava sahası hakkına sahip çıkmaya davet etti.
Yahya Öger
Yeşil Yıldız Bağımlılıkla Mücadele Derneği Başkanı
Kaynak: Diyarbakır Söz
