21 Haziran gün dönümüne girmiş bulunmaktayız. 21 Haziran gündönümü nedir? Gündönümünde neler olur? sorusu gecenin ilk saatlerinden itibaren arama rekorları kırıyor. Yılın en uzun günü olan 21 Haziran, yaz mevsiminin tam anlamıyla başlaması anlamını da taşırken, kuzey yarım küre de yaşanan 21 Haziran gündönümü ve detaylarını sizler için araştırdık.
21 HAZİRAN NE OLUR?
21 Haziran Yaz Gündönümü'nde yılın en uzun günü yaşanmaktadır. Güneş ışınları, Yengeç Dönencesi'ne dik bir şekilde gelir ve Kuzey Yarımküre'ye en dik, Güney Yarımküre'ye en eğik şekilde gelmektedir. Yaz Gündönümü'nde saat 12'yi gösterdiğinde Yengeç dönencesinde gölge boyu sıfır olur. 21 Haziran tarihinden sonra Kuzey Yarımküre'de gündüzler kısalmaya, Güney Yarımküre'de ise gündüzler uzamaya başlamaktadır. Aydınlanma çizgisinin sınırları kutup dairelerinden geçer. Kuzey Kutup Dairesi’nde 24 saat süreyle gündüz, Güney Kutup Dairesi’nde 24 saat süreyle gece yaşanır.
Yaz Gündönümü için istisnai bir durum vardır. Her sene 21 Haziran'a denk gelmez. Dört yılda bir kez 20 Haziran'dadır. Yaz Gündoğumu ile belirli değişiklikler yaşanmaktadır.
21 HAZİRAN YAZ GÜNDÖNÜMÜ NEDİR?
Yaz gündönümü, güneş ışınlarının Yengeç Dönencesi'ne yılda bir kez dik olarak geldiği zamandır. Yaz gündönümünde kuzey yarımkürede en uzun gündüz yaşanırken güney yarımkürede en uzun gece yaşanır. Yaz gündönümünden sonra kuzey yarımkürede günler kısalmaya başlar. Yaz gündönümü 4 yılda bir 20 Haziran'da kutlanır. Bu tarih bazı ülkelerde kuzey yarıkürede yazın, güney yarıkürede kışın başlangıcı sayılır. Bununla beraber bazı ülkelerde de yazın veya kışın tam ortası kabul edilir.
Yaz Gündönümü ile birlikte gölge boylarında da değişiklikler oluyor. 21 Haziran tarihinde Kuzey Yarımküre'de olan ülkelerde en kısa gölge boyu olur. Yaz Gündönümü'nde kutup dairesinde 24 saat gündüz yaşanmaktadır. Güney kutup dairesinde ise 24 saat gece yaşanmaktadır. Yaz Gündönümü'nde saat 12'yi gösterdiğinde güneş dik bir açıyla gelmektedir. Yengeç dönencesinde gölge boyu bu saatlerde sıfırdı.
İşte kuzey ve güney yarımküreyle ilgili o tablo
Yıl Kuzey Yarımküre Güney Yarımküre
2011 Haziran 21 - 17:16 Aralık 22, 05:30'dur
2012 Haziran 20 - 23:09 Aralık 21, 11:12'dur 2013 Haziran 21 - 05:04 Aralık 21, 17:11'dur 2014 Haziran 21 - 10:51 Aralık 21, 21:23'dur 2015 Haziran 21 - 16:38 Aralık 22, 04:48'dur 2016 Haziran 20 - 22:34 Aralık 21, 10:44'dur 2017 Haziran 21 - 04:24 Aralık 21, 16:28'dur 2018 Haziran 21 - 10:07 Aralık 21, 22:23'dur 2019 Haziran 21 - 15:54 Aralık 22, 04:19'dur 2020 Haziran 20 - 21:44 Aralık 21, 10:02'dur21 HAZİRAN DURUMU:
a. Kuzey Yarım Küre
Güneş ışınları Yengeç Dönencesi’ne 90°lik açı ile düşer.
Yaz mevsiminin başlangıcıdır.
En uzun gündüz, en kısa gece yaşanır.
Yengeç Dönencesi’nden kuzeye gidildikçe gündüz süresi uzar, gece süresi kısalır.
Bu tarihten itibaren gündüzler kısalmaya, geceler uzamaya başlar. Fakat 23 Eylül tarihine kadar gündüzler gecelerden uzundur.
Aydınlanma çemberi Kuzey Kutup Dairesi’ne teğet geçer.
Yengeç Dönencesi’nin kuzeyi, güneş ışınlarını yıl içerisinde alabileceği en dik açı ile alır. Bu tarihten itibaren güneş ışınlarının gelme açıları küçülmeye başlar.
Yengeç Dönencesi’nin kuzeyinde en kısa gölge yaşanır. Bu tarihten itibaren gölge boyları uzamaya başlar.
b. Güney Yarım Küre
Güneş ışınları Oğlak Dönencesi’ne 43°06' lık açı ile düşer.
Kış mevsiminin başlangıcıdır.
En uzun gece, en kısa gündüz yaşanır.
Oğlak Dönencesi’nden güneye gidildikçe gece süresi uzar, gündüz süresi kısalır.
Bu tarihten itibaren geceler kısalmaya, gündüzler uzamaya başlar. Fakat 23 Eylül tarihine kadar geceler gündüzlerden uzundur.
Aydınlanma çemberi Güney Kutup Dairesi’ne teğet geçer.
Oğlak Dönencesi’nin güneyi güneş ışınlarını yıl içerisinde alabileceği en dar açı ile alır. Bu tarihten itibaren güneş ışınlarının gelme açıları büyümeye başlar.
Oğlak Dönencesi’nin güneyinde en uzun gölge yaşanır. Bu tarihten itibaren gölge boyları kısalır.
23 EYLÜL DURUMU
Kuzey ve Güney Yarım Küre
Güneş ışınları öğle vakti Ekvator’a 90°lik açı ile düşer.
Gölge boyu Ekvator’da sıfırdır.
Güneş ışınları bu tarihten itibaren Güney Yarım Küre’ye dik düşmeye başlar.
Bu tarihten itibaren Kuzey Yarım Küre’de geceler, gündüzlerden uzun olmaya başlar. Güney Yarım Küre’de ise tam tersi olur.
Bu tarih Kuzey Yarım Küre’de Sonbahar, Güney Yarım Küre’de İlkbahar başlangıcıdır.
Aydınlanma çemberi kutup noktalarına teğet geçer. Bu tarihte Güneş her iki kutup noktasında da görülür.
Dünya’da gece ve gündüz birbirine eşit olur.
Bu tarih Kuzey Kutup Noktası’nda 6 aylık gecenin, Güney Kutup Noktası’nda ise 6 aylık gündüzün başlangıcıdır.
21 ARALIK DURUMU
a. Kuzey Yarım Küre
Güneş ışınları Yengeç Dönencesi’ne 43°06' lık açı ile gelir.
Kış mevsiminin başlangıcıdır.
En uzun gece, en kısa gündüz yaşanır.
Yengeç Dönencesi’nden kuzeye gidildikçe gece süresi uzar, gündüz süresi kısalır.
Bu tarihten itibaren geceler kısalmaya, gündüzler uzamaya başlar. Fakat 21 Mart tarihine kadar, geceler gündüzlerden uzundur.
Aydınlanma çemberi Kuzey Kutup Dairesi’ne teğet geçer.
Yengeç Dönencesi’nin kuzeyi güneş ışınlarını yıl içerisinde alabileceği en dar açı ile alır. Bu tarihten itibaren güneş ışınlarının gelme açıları büyümeye başlar.
Yengeç Dönencesi’nin kuzeyinde en uzun gölge yaşanır. Bu tarihten itibaren gölge boyları kısalmaya başlar.
b. Güney Yarım Küre
Güneş ışınları Oğlak Dönencesi’ne 90° lik açı ile gelir.
Yaz mevsiminin başlangıcıdır.
En uzun gündüz, en kısa gece yaşanır.
Oğlak Dönencesi’nden güneye gidildikçe gündüz süresi uzar, gece süresi kısalır.
Bu tarihten itibaren gündüzler kısalmaya geceler uzamaya başlar. Ancak 21 Mart tarihine kadar, gündüzler gecelerden uzundur.
Aydınlanma çemberi Güney Kutup Dairesi’ne teğet geçer.
Oğlak Dönencesi’nin güneyi güneş ışınlarını yıl içerisinde alabileceği en dik açı ile alır. Bu tarihten itibaren güneş ışınlarının gelme açıları küçülmeye başlar.
Oğlak Dönencesi’nin güneyinde en kısa gölge yaşanır. Bu tarihten itibaren gölge boyları uzamaya başlar.
21 MART DURUMU
Kuzey ve Güney Yarım Küre
Güneş ışınları öğle vakti Ekvator’a 90° lik açı ile düşer.
Gölge boyu Ekvator’da sıfırdır.
Güneş ışınları bu tarihten itibaren Kuzey Yarım Küre’ye dik düşmeye başlar.
Bu tarihten itibaren Güney Yarım Küre’de geceler, gündüzlerden uzun olmaya başlar. Kuzey Yarım Küre’de ise tam tersi olur.
Bu tarih Güney Yarım Küre’de Sonbahar, Kuzey Yarım Küre’de İlkbahar başlangıcıdır.
Aydınlanma çemberi kutup noktalarına teğet geçer. Bu tarihte Güneş her iki kutup noktasında da görülür.
Dünya’da gece ve gündüz süreleri birbirine eşit olur.
Bu tarih Güney Kutup Noktası’nda 6 aylık gecenin, Kuzey Kutup Noktası’nda ise 6 aylık gündüzün başlangıcıdır.
Kaynak: Diyarbakır Söz