Görüş Bildir

Trump Açık Semalardan vazgeçti! Peki Açık Semalar Anlaşması nedir?

Trump Açık Semalardan vazgeçti! Peki Açık Semalar Anlaşması nedir?

ABD Başkanı Trump'ın Açık Semalar Anlaşması'ndan çekilmesi sonrasında Açık Semalar Anlaşması nedir aramaları gündemde yerini aldı. taraflar arasında silahsız keşif uçuşlarına izin verilmesini sağlayan Açık Semalar Anlaşması'ndan Trump resmen çekildiklerini beyan etti,

ABD Başkanı Trump'ın Açık Semalar Anlaşması'ndan çekilmesi sonrasında Açık Semalar Anlaşması nedir aramaları gündemde yerini aldı. taraflar arasında silahsız keşif uçuşlarına izin verilmesini sağlayan Açık Semalar Anlaşması'ndan Trump resmen çekildiklerini beyan etti,

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, yazılı olarak yaptığı açıklama sonrasında 6 ay süre boyunca Açık Semalar Anlaşması'ndan resmen çekildiklerini açıkladı. Trump önderliği'nde ABD'nin yaptığı tüm anlaşmaları gözden geçirdiklerini beyan eden Pompeo yaptığı açıklamada "Başkanın da belirttiği gibi, ABD, yapılan anlaşmaları bugünün gerçeklikleri doğrultusunda gözden geçirmeli ve ABD'nin çıkarına olup olmadığını değerlendirmelidir. Müttefiklerimiz ve kilit ortaklarımızdan gelen bilgiler ışığında ve yaptığımız dikkatli değerlendirmeler sonucunda Açık Semalar Anlaşması'na taraf kalmanın artık ABD'nin çıkarına olmadığı belli olmuştur." dedi.

AÇIK SEMALAR ANLAŞMASI NEDİR?

Açık Semalar Antlaşması (ASA), Doğu ve Batı blokları arasında güven ve istikrarı geliştirmek amacıyla açıklık ilkesinden hareketle 1992 yılında Helsinki'de imzalanmıştır. Kasım 2000'de Rusya parlamentosu tarafından onaylanmasını müteakip 2 Ocak 2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

ASA kapsamında taraf ülke toprakları üzerinde havadan silahsız gözlem uçuşları gerçekleştirilmektedir. ASA, dünya üzerinde şu ana kadar imzalanan en teknik ve en detaylı antlaşmadır. Antlaşmanın bir diğer özelliği ise teknolojik gelişmelere paralel olarak sürekli yenilenmesidir.

Gözlem uçuşu mesafesi ülkenin arazisinin büyüklüğü ile orantılı olarak hesaplanır.

Gözleyen taraf Antlaşma kurallarına uymak kaydı ile istediği rotayı uçmakta serbesttir. Gözlenen ülke sadece güvenlik, meteoroloji gibi konularda uyarılarda bulunabilir ancak uçup uçmama kararı gözleyen ülkeye ait olup hiçbir yasak bölge sınırlaması bulunmaz.

Gözlenen ülke uçuş güvenliği, hava yolu trafikleri gibi konularda gerekli koordineleri yapar.

Gözlem uçuşu esnasında antlaşmaya taraf olmayan ülke topraklarına 10 km'den daha fazla yaklaşılmaz.

Gözlem uçağı optik, infrared(IR), radar elektromanyetik bandlarında panoramik, framing, video ve SAR algılayıcıları ile donatılabilirler.

ASA Gözlem Uçağı üzerinde bulunan ve gözlem uçuşunda kullanılacak tüm algılayıcıların taraf ülkelerin gönderdiği uçuş, uzaktan algılama ve antlaşma uzmanları tarafından belgelenmesi (onaylanması) gereklidir.

Sanayi casusluğu yapılmaması için gözlem uçuşu esnasında optik algılayıcılar ile 30 cm, IR algılayıcılar ile 50 cm, SAR prensibine çalışan algılayıcılarla ise 3 m'den daha iyi çözünürlüklü görüntü alınmaz.

Gözlem uçuşu farklı ülkelerle müşterek olarak icra edilebilir.

Gözlem uçuşundan elde edilen görüntüler antlaşmaya dahil diğer ülkeler tarafından istendiğinde paylaşılabilir (görüntülerin paylaşıldığı tüm üye ülkelere duyurulur).

Örnek olarak 2006 yılında Türkiye tarafından; Rusya (RF) ile 4 aktif ve 3 pasif, Ukrayna ile 2 aktif ve 2 pasif, Gürcistan ile 1 aktif, Bosna-Hersek Federasyonu (BIH) ile 1 aktif gözlem uçuşu Türk ASA Gözlem Uçağı ile icra edilmiştir. Bu gözlem uçuşlarından 1 aktif Rusya görevi ABD ile ortak olarak, Gürcistan görevi Fransa ve Almanya ile ortak olarak, BIH görevi ise Almanya ile ortaklaşa gerçekleştirilmiştir.